راهبردهای دفاعی – امنیتی جمهوری اسلامی ایران درقبال افغانستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری فرماندهی و ستاد دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران.

2 استادیار فرماندهی و ستاد دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران.

3 کارشناسی ارشد فرماندهی و ستاد دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر با عنوان«راهبردهای دفاعی - امنیتی جمهوری اسلامی ایران درقبال افغانستان» از نظر ماهیت هدف کاربردی و به روش توصیفی – تحلیلی (پیمایش به روش SOWT) انجام شد و سعی شده است راهبردها در ابعاد (سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، امنیتی و زیست‌محیطی) بررسی گردد. هدف اصلی پژوهش «تدوین راهبردهای دفاعی - امنیتی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان» است. برای رسیدن به این هدف، هدف اول فرعی با این عنوان «شناسایی عوامل فرصت‌آفرین و تهدید زا بر روندهای تحولات کنونی کشور جمهوری اسلامی ایران در افغانستان و تعیین عوامل4 گانه(قوت، ضعف، فرصت، تهدید) آن بر تدوین راهبردهای دفاعی - امنیتی جمهوری اسلامی ایران» و هدف فرعی بعدی«-شناسایی عوامل قوت آفرین و آسیب‌زا بر روندهای تحولات کنونی  کشور جمهوری اسلامی ایران در قبال افغانستان.» تعیین و متناظر اهداف، پرسش ها مطرح شد. اعتبار و روایی پرسش‌نامه با استفاده از ضریب لاوشه با نمونه آماری 12 نفرِ شامل خبرگان، اساتید و صاحب‌نظران حوزه دفاعی و امنیتی، ابعاد راهبردهای دفاعی – امنیتی تأیید و پایایی پرسش‌نامه نیز با استفاده از فرمول آلفای کرونباخ  0.807 تعیین گردید. روش تجزیه‌وتحلیل داده بر با بهره‌گیری از نرم‏افزارهای spss ، excel ، تحلیل داده با استفاده از آزمون کولموگروف – اسمیرنوف صورت پذیرفت. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد نمودار ماتریس ارزیابی موقعیت و اقدام راهبردی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان پیش رونده بوده و شرایط تهدید و ضعف برای موقعیت راهبردی جمهوری اسلامی ایران در موضوعات دفاعی- امنیتی تقریباً یکسان می­باشد .

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Defense and Security Strategies of the Islamic Republic of Iran towards Afghanistan

نویسندگان [English]

  • Abbas Heydari 1
  • Mahdi Nataghpoor 2
  • Mostafa Dehestani 3
1 Doctorate in Command and Staff, Imam Hussein (AS) University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor of Command and Staff, Imam Hussein (AS) University, Tehran, Iran.
3 Master of Science in Command and Staff, Imam Hussein (AS) University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The present study, titled "Defense and Security Strategies of the Islamic Republic of Iran towards Afghanistan", was conducted in an applied-developmental type and using a descriptive-analytical method (SOWT survey), and an attempt has been made to examine the strategies in (political, social security, economic, environmental) dimensions. The main goal of the study is "to formulate defense and security strategies of the Islamic Republic of Iran in Afghanistan". To achieve this goal, the first sub-goal is titled "Identifying the factors that create opportunities and threats to the current developments in the country of the Islamic Republic of Iran towards Afghanistan and determining its four factors (strengths, weaknesses, opportunities, threats) on the formulation of defense and security strategies of the Islamic Republic of Iran" and the next sub-goal is "Identifying the factors that create opportunities and threats to the current developments in the country of the Islamic Republic of Iran towards Afghanistan." The results obtained showed that the matrix diagram of the assessment of the strategic position and action of the Islamic Republic of Iran towards Afghanistan is offensive and the threat and weakness conditions for the strategic position of the Islamic Republic of Iran in defense and security issues are almost the same. Finally, sectoral strategies of the regions were developed .

کلیدواژه‌ها [English]

  • Strategy
  • Defense
  • Security
  • Islamic Republic of Iran and Afghanistan
قرآن کریم
افتخاری، اصغر، (۱۳90)، برآورد تهدید، رویکردی نظام واره، تهران: انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی.
افتخاری، اصغر، (1385)، کالبدشکافی تهدید، تهران: انتشارات دوره عالی جنگ دانشگاه امام حسین(علیه السلام)
اخوان کاظمی، بهرام، (1389)،  «امنیت؛ ابعاد و سازوکارهای تامین آن در روایات»، فصلنامه حکومت اسلامی، شماره دوم
بوزان، باری،(1389)، مردم، دولت‌ها و هراس؛ تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
بی نا، (1388)
بی نا، (1383)
دهمرده، محبعلی و ناصر ناستی‌زایی، (1398)، بررسی تأثیر اعتمادسازمانی بر تعهد سازمانی از طریق متغیر میانجی مشارکت سازمانی؛ ناشر: پژوهش‌های مدیریت عمومی شماره 44، دوره 12.
ذاکرصالحی، غلامرضا، (1372)، استراتژی نظامی، تهران، دانشگاه امام حسین(علیه‌السلام)، دانشکده‌ی فرماندهی و ستاد.
ره پیک، سیامک، (1383)، هدف و هدف گذاری در برنامه ریزی ملی و راهبردی، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره 24.
شکیبا،علی، (1385)، فرهنگ سیاسی، تهران، نشر شسنا 
کالینز، جان ام.، (1389)، راهبرد نظامی، ترجمة: حیدری، عبدالمجید، تهران، دانشگاه امام ‌حسین (علیه‌السلام)، مرکز مطالعات دفاعی و امنیت ملی.
کرمی، جهانگیر، (1385)، درآمدی بر شناخت ارتش آمریکا، تهران، دانشگاه امام حسین(علیه‌السلام)، دافوس سپاه،  مرکز مطالعات دفاعی و امنیت ملی.
لطفیان، سعیده، (1373)، استراتژی، تهران، دانشگاه امام حسین(علیه‌السلام)، دانشکده‌ی فرماندهی و ستاد سپاه - دوره‌ی عالی جنگ.
متقی، ابراهیم، (1378)، تأثیر نظام های تابع بین المللی بر سیاست خارجی و الگوی مداخله‌گری قدرت‌های بزرگ، فصلنامه راهبرد، ش 17.
مجتهدزاده، پیروز، (1381)، جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیایی، تهران، سمت.
نوروزی ، محمدتقی، (1378)، فرهنگ دفاعی - امنیتی، تهران: نشر سنا.