بازکنکاشی نو درمورد نقش تیپ ویژه شهدای سپاه در عملیات آزادسازی منطقه پیرانشهر ـ سردشت در سال 1361

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده و پژوهشکده مطالعات بین الملل،دانشگاه امام حسین

2 دانشکده و پژوهشکده مطالعات بین الملل، دانشگاه امام حسین

3 دانشکده پیامبر اعظم، دانشگاه امام حسین(ع)

چکیده

این پژوهش با هدف تبیین «نقش تیپ ویژه شهدا در 16 مرحله عملیات سرنوشت‌ساز پیرانشهر ـ  سردشت در سال 1361» است؛ به‌عبارتی، تبیین نقش فرماندهان، ارکان و گردا­ن­های تیپ ویژه شهدا در عملیات، اهمیت و ویژگی­های منطقه عملیات و درنهایت تعامل و ارتباط تیپ ویژه شهدا با نیروهای نظامی و انتظامی و مردم بومی منطقه در زمان عملیات به ­رشته تحریر در آمده است. روش پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی؛ روش گردآوری داده­های پژوهش ترکیبی (اسنادی ـ کتابخانه­ای و میدانی) و روش تجزیه‌وتحلیل کیفی آن، برداشت نُخبگی از اسناد و مدارک و تجزیه‌وتحلیل آماری مصاحبه­های­ خُبرگان است. نتایج عملیات پیرانشهر ـ  سردشت، تأمین امنیت ۹7 کیلومتر جاده­ مرزی دو شهر پیرانشهر و سردشت، آزادسازی 157 روستا و مردم منطقه بود که به‌مدت 4 سال زیر سُلطه اشغالگران وابسته به استکبار جهانی قرار داشتند. نتیجه تحقیقات حاکی است، تیپ ویژه شهدای سپاه با 3 گردان رزمی و یک گردان موتوری به­عنوان تلاش اصلی در پیروزی عملیات پیرانشهر ـ  سردشت، نقش برجسته و تعیین­کننده­ای داشته است.

کلیدواژه‌ها


امام خمینی(ره)، روح‌اله (1361)، صحیفه نور، تهران: مرکز حفظ آثار امام خمینی.

ایزدی، مصطفی؛ یاران، مسعود و جواد استکی (1386)، تاریخ بیست ساله پاسداری از انقلاب اسلامی در غرب کشور، ج 1 و 2، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات توسعه امنیت پایدار.

پیری، هادی مراد و همکاران (1380)، اصول و قواعد اساسی رزم، تهران: انتشارات دافوس سپاه.

جزوه بیوگرافی افراد حزب منحله دمکرات کنگره ششم ۲/۱۱/۶۲.

چمران، مصطفی (1361)، کُردستان، تهران: انتشارات بنیاد شهید چمران.

چوخاچی‌زاده مقدم، محمدباقر؛ امینی قشلاقی، داوود (1389)، فصلنامه ژئوپلتیک، سال ششم، شماره سوم: 186 ـ 210.

حافظ‌نیا محمدرضا (1379)، اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک، پژوهشکده امیرکبیر، تهران: انتشارات پاپلی.

ژرژ باربارن (۱۳۷۴)، خوش‌بینی ترس، ترجمه هوشیار رزم‌آزما، تهران: نشر سپنج.

شرفی، مهدی و همکاران (1393)، گزارش اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی استان آذربایجان غربی، ارومیه: سازمان برنامه و بودجه آذربایجان غربی.

شکری، ابوالقاسم (1389)، ناصر انقلاب (زندگی حماسی سردار شهید ناصر کاظمی) تهران: بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس.

صادقی رضا (۱۳8۸)، اطلس راهنما 12؛ آذربایجان غربی، در جنگ با صد انقلاب، تهران: مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه پاسداران.

قصری، محمد (1386)، تقسیمات کشوری، تعامل قومیت‌ها و امنیت ملی، مجله نگرش راهبردی.

منصوری، احمد (1381)، خلاصه تاریخچه یگان‌های مانوری (رزمی) سپاه در مناطق غرب و شمال غرب اصفهان، کمیته تدوین تاریخ عملیاتی یگان‌های مانوری سپاه.

میری، سیدعلیرضا (1397)، خاطرات جواد نظام‌پور، خراسان: نشر ستاره‌ها.

مصاحبه­ها

خاطرات علی‌اصغر آزادمنش، پزشکیار تیپ ویژه شهدا در سال 61، نشر ستاره‌ها.

مصاحبه جاوید نظام‌پور (۱۳۷۸)، سرگذشت‌پژوهی شهید محمود کاوه، کنگره سرداران و                ۲۳ هزار شهید استان خراسان، نشر ستاره‌ها.

مصاحبه حسن میرزایی، کنگره سرداران و ۲۳هزار شهید استان خراسان ۱۳۷۸، نشر ستاره‌ها.

مصاحبه سردار ابوالقاسم شکری با سردار اسماعیل احمدی‌مقدم، ۲۵/۲۰/۱۳۸۱و پاک‌سازی ربط ۱۵/۰۴/۱۳۷۸.

مصاحبه سردار جواد استکی، فرمانده قرارگاه حر1380.

مصاحبه سردار دکتر غلامرضا علاماتی، دوشنبه نهم مردادماه 1397.

مصاحبه سردار رستگارپناه، 12/۰8/1۳۹6.

مصاحبه سردار شاهوردی (امام قلی)، (۱۴/۰۵/۸۱) پروژه شهید بروجردی.

مصاحبه سردار مجید ایافت (۱۳۷۸)، سرگذشت‌پژوهی شهید محمود کاوه، کنگره سرداران و ۲۳هزار شهید استان خراسان، نشر ستاره‌ها.

مصاحبه علی‌اکبر طالع مرادی (1378)، سرگذشت‌پژوهی شهید محمود کاوه، کنگره سرداران و ۲۳ هزار شهید استان خراسان، نشر ستاره‌ها.

مصاحبه علی‌اکبر محسنی (1378) سرگذشت پژوهی شهید محمود کاوه، کنگره سرداران و ۲۳ هزار شهید استان خراسان، نشر ستاره‌ها.

مصاحبه محمد بهشتی‌خواه (۱۳۷۸)، سرگذشت‌پژوهی شهید محمود کاوه، کنگره سرداران و ۲۳هزار شهید استان خراسان، نشر ستاره‌ها.

مصاحبه محمدرضا طباطبایی، بخشدار مرکزی مهاباد (۲۱/۰۶/۶۱).

گزارشات، پیام‌ها و اسناد ارتش و سپاه

طرح عملیاتی پاک‌سازی محور پیرانشهر ـ سردشت، ارتش جمهوری اسلامی ایران، رکن ۳ تیپ ۱ پیرانشهر، ۳۱ خرداد ۱۳۶۱.

طرح عملیاتی شهید کاظمی با پیوست‌ها ـ گزارش اطلاعاتی و خلاصه اطلاعاتی شماره ۱، هشتم شهریور ماه 1361.

اسناد قرارگاه مقدم لشکر پیاده ۶۴، رکن ۲ قرارگاه حمزه سیدالشهدا(علیه السلام)، لشکر ۲۸ سنندج، ۱۲ و ۲۱/۰۷/۱۳۶۱.

 پیام‌ها و اسناد سپاه از فرماندهی سردشت ـ مقدم به فرماندهی سپاه کردستان، ۲۷/۰۷/ و ۱۵/۰۸/۱۳۶۱ .

گزارش نوبه‌ای اطلاعاتی شماره ۱۴ و 16 قرارگاه عملیاتی حمزه سیدالشهدا(علیه السلام)،   رکن ۳ لشکر ۶۴ ارومیه، 6 و 24/۰۶/۱۳۶۱.

گزارش عملیاتی شماره۲۶ ونوبه ای اطلاعاتی شماره ۱۲ و 24 قرارگاه عملیاتی حمزه سیدالشهدا ـ رکن 2 و 3 لشکر ۶۴ ارومیه 11، ۱۸ و ۱۹/۰۶/۱۳۶۱.

گزارش نوبه‌ای اطلاعاتی شماره24 و 3۴، رکن ۲ قرارگاه حمزه سیدالشهدا(علیه السلام)، لشکر ۲۸ سنندج، 11، ۱2 و 21/۰۷/۱۳۶۱.

گزارش نوبه‌ای عملیاتی شماره ۳۷ و 68 رکن ۳ قرارگاه حمزه سیدالشهدا(علیه السلام)، تیپ ۱ پیرانشهر، ۳۰، ۲۹/۰۶/۱۳۶۱.

گزارش نوبه‌ای عملیاتی شماره ۴2 و گزارش اطلاعاتی شماره 22 رکن ۳ و ۲ و قرارگاه حمزه سیدالشهدا(ع)، لشکر ۶۴ ارومیه، ۳ و ۴/۰۷/۱۳۶۱.

گزارش نوبه‌ای عملیاتی شماره ۴۵ و 46 رکن ۳ قرارگاه حمزه سیدالشهدا(علیه السلام)، لشکر ۶۴ ارومیه ۶، 13 و 14/۰۷/۱۳۶۱

گزارش نوبه‌ای اطلاعاتی شماره ۵۶، رکن ۲ قرارگاه حمزه سیدالشهدا(علیه السلام)، لشکر ۶۴ پیاده ارومیه، ۱۱، ۲/۰۷/۱۳۶۱ پس از فتح.

گزارش نوبه‌ای عملیاتی شماره 66 و ۶7، رکن ۳ قرارگاه حمزه سیدالشهدا(علیه السلام)، لشکر ۶۴ ارومیه 27، ۲۹ و 28/۰۷/۱۳۶۱.

گزارش نوبه‌ای عملیاتی شماره ۷۲ و نوبه‌ای اطلاعاتی شماره­ 78، رکن ۲ و ۳ قرارگاه حمزه سیدالشهدا(ع)، لشکر ۶۴ ارومیه، ۴ و ۳/۰8/۶۱ (جلد ۴).

گزارش نوبه‌ای عملیاتی شماره 74 و ۷۵، رکن ۳ قرارگاه حمزه سیدالشهدا(علیه السلام)، لشکر ۶۴ ارومیه، 5، ۰۶ و ۰۷/۰۸/۱۳۶۱.

گزارش نوبه‌ای عملیاتی شماره 78، رکن ۳ قرارگاه حمزه سیدالشهدا(علیه السلام)، سپاه پاسداران، قرارگاه حمزه  9 و 10/۰۸/۱۳۶۱.

گزارش نوبه‌ای اطلاعاتی شماره ۸۴، رکن ۲ قرارگاه حمزه سیدالشهدا(علیه السلام)، لشکر ۶۴ ارومیه، ۰3 و 04/۰۹/۱۳۶۱.

سند شماره: 67/3 گزارش نوبه‌ای شماره 92 مورخ 23/8/1361.

گزارش نوبه‌ای اطلاعاتی شماره 198 و ۲۰۱ رکن ۲ قرارگاه حمزه سیدالشهدا(علیه السلام)، لشکر ۶۴ پیاده ارومیه، 17 و ۰۷/۰۷/۱۳۶۱.

نوار شماره ۹، سمینار سپاه بانه، حین بصیری، محمدرضا طباطبایی، مجید قادرخان‌زاده .

روزنامه­ها

روزنامه اطلاعات، روابط عمومی سپاه پاسداران، ۰۵//۰۷/۶۱ و ۳۱/۶/۶۱، 13/08/1361.

روزنامه اطلاعات، برادر محصولی فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منطقه ۵ کشور، ۲۴/۰۶/۶۱.

روزنامه­ اطلاعات، اطلاعیه قرارگاه حمزه سیدالشهدا(علیه السلام)، مرکز عملیات مشترک ارتش و سپاه 25/7/61، ۲/۸/۶۱ و ۱۲/۰۸/۶۱.

روزنامه­ اطلاعات، به نقل از انصاری فرماندار پبرانشهر ۰۱/۱۰/۶۱.

سایت ­راهیان نور، آلواتان، سایت تخصصی راویان، نویسنده Ravayat

www.ravianerohani.ir/fa/.